چکیده
این مقاله به بررسی ارتباط بین مدیریت ساختمان/املاک و سیستم مدیریت ساختمان میپردازد و دیدگاهی جامع از مفهوم «مدیریت ساختمان» ارائه میکند. مدیریت ساختمان یک فعالیت اقتصادی خاص است که مجموعهای از اقدامات نگهداری، بهرهبرداری، تعمیر و نگهداری املاک را در بر میگیرد. این فرآیند شامل مجموعهای از عملیات حقوقی و فنی است که برای حفظ وضعیت قابلاستفادهی ساختمان، نگهداری آن و همچنین تضمین بهرهبرداری از زمین متناسب با هدف اصلی ملک ضروری است.
هدف این مقاله، مرور ادبیات موجود دربارهی رویکردهای مختلف تعریف «مدیریت ساختمان» و «نگهداری ساختمان» است. از طریق تحلیل انجامشده، موضوعات مشترکی شناسایی شدهاند که شامل تعدادی از اصطلاحات و تعاریف آنها در فرآیندهای مطالعهشده در این حوزه است.
رشد مداوم مدیریت ساختمان با مسئولیت اجتماعی نشان میدهد که نیاز به سیستمهای مدیریتی مؤثرتری در طول چرخهی حیات ساختمان برای توسعهی پایدار املاک مسکونی وجود دارد.
کلمات کلیدی: مدیریت ساختمان، نگهداری، نگهداری پیشگیرانه، ساختمان مسکونی، سیستم اطلاعات ساختمان، سیستم مدیریت ساختمان، ساختمانهای هوشمند، سیستم شبکهی هوشمند (SmartGrid)
مقدمه
مدیریت و نگهداری ساختمان، یک سیستم سازمانیافته و مؤثر برای انجام عملیات نگهداری است که برای حل مسائل مرتبط با نگهداری ساختمان طراحی شده است. هدف اصلی نگهداری، محافظت از ساختمان در مراحل اولیه و حفظ ارزش سرمایهگذاریهای صورتگرفته در ملک است. همچنین، نگهداشتن ساختمان در وضعیتی که بتواند بهخوبی وظیفهی خود را انجام دهد و ظاهری جذاب داشته باشد، از دیگر عوامل مهمی است که از طریق نگهداری مناسب ممکن میشود.
نگهداری ساختمان از دو جنبه، هزینهبر است:
- از دیدگاه مالی: شامل هزینههای عملیاتی، مدیریت املاک، اداری، پیگیری بدهکاران، خدمات حقوقی و غیره.
- از دیدگاه زیستمحیطی: شامل تغییرات آبوهوایی، انتشار گازهای گلخانهای و اقدامات بهینهسازی مصرف انرژی.
کسبوکارها تلاش میکنند هزینههای ساختمان را کاهش دهند و آنها را به زیرساختهایی کارآمدتر و پایدارتر تبدیل کنند.
نگهداری اغلب بهعنوان مجموعهای از فعالیتها تعریف میشود که برای مراقبت از سازه و تأسیسات ساختمان انجام میشود تا عملکرد مطلوب و وظایف مورد نظر در طول چرخهی حیات ساختمان تضمین شود. بخش مدیریت ساختمان معمولاً مسئول بهبود کیفیت محیط داخلی از طریق ارائهی خدمات و افزایش بهرهوری و رضایت ساکنان است.
هدف این مقاله، مرور ادبیات موجود دربارهی رویکردهای مختلف سازماندهی و اجرای فرآیندهای مدیریت و نگهداری ساختمان است که در منابع علمی مختلف بررسی شدهاند.
این مرور ادبیات بر اساس تحلیل مقالات مختلف انجام شده تا درکی از نحوهی تعریف اصطلاحات «مدیریت ساختمان» و «نگهداری ساختمان» در ادبیات علمی فراهم شود. این مقاله، مدیریت و نگهداری ساختمان را بهعنوان ابزاری در سیستم مدیریت املاک بررسی میکند، چرا که بحث در این زمینه اهمیت دارد.

در ادبیات علمی، رویکردهای مختلفی برای تعریف این اصطلاحات، توضیح حوزهی کاربرد و شرایط اجرا استفاده شده است.
موضوع پژوهش، مدیریت و نگهداری ساختمان است.
ساختار مقاله به این صورت است:
- بخش اول: مروری بر مدیریت و نگهداری ساختمان
- بخش دوم: ادبیات موجود دربارهی سیستمهای مدیریت و نگهداری ساختمان
- بخش سوم: جنبههای اقتصادی سیستمهای مدیریت ساختمان
- بخش چهارم: نتیجهگیری و پیشنهادات برای پژوهشهای آینده
رویکرد به مرور ادبیات شامل جستجوهای متعدد در پایگاههای دادهی «Academic Search Premier» و کتابخانهی مقالات مجلهی انجمن سیستمهای اطلاعاتی بود. کلیدواژههای جستجو شامل «مدیریت ساختمان»، «نگهداری ساختمان»، «نگهداری مسکن» و «مدیریت املاک» بود. بیشتر مقالات در پنج سال اخیر منتشر شدهاند، اما برای درک بهتر تحولات زمانی، تعدادی از مقالات ۶ تا ۱۰ سال اخیر نیز بررسی شدند.
۱. تفسیرهای مختلف مدیریت و نگهداری ساختمان
تعریف مدیریت و نگهداری ساختمان در رشتههای مختلف متفاوت است، اما فرآیندهای کشف، ثبت، اشتراکگذاری و بهکارگیری دانش در این فرآیندها همواره حضور دارند.
واژهنامههای آکادمیک، ترجمههای مختلفی از این اصطلاحات ارائه میدهند، اما عموماً آن را فرآیندی با عملیات متعددی مانند برنامهریزی، اجرای برنامهها، پشتیبانی، کنترل و تصمیمگیری تعریف میکنند که برای موفقیت کسبوکار ضروری است. همچنین این اصطلاح بهعنوان نظارت و مدیریت یک شیء مطابق با اهداف مالک، استراتژیها و اصول اقتصادی تعریف شده است.
با بررسی مقالات علمی در دورههای مختلف، میتوان روندهای توسعه و وظایف اصلی این فرآیند را شناسایی کرد. از سال ۲۰۱۰، روند پژوهشها بیشتر به سمت فرآیندهای فنی و کمتر به سمت مدیریت سوق یافته است.
نگهداری ساختمان بهعنوان «کارهایی» تعریف میشود که برای حفظ، بازسازی یا بهبود هر بخش از ساختمان انجام میشود تا عملکرد سازه، تأسیسات و محیط اطراف آن در سطح استاندارد مورد قبول باقی بماند و کاربرد و ارزش ساختمان حفظ شود. این کار شامل بهبود، بازسازی، ارتقاء و همچنین تعمیرات تأسیسات موجود است.
آلنر و فِلو (Alner & Fellows) اهداف نگهداری ساختمان را اینگونه بیان کردهاند:
۱. اطمینان از ایمن بودن ساختمان و تأسیسات مرتبط
۲. اطمینان از قابلیت استفاده از ساختمان
۳. رعایت تمام الزامات قانونی
۴. انجام کارهای نگهداری برای حفظ ارزش داراییهای فیزیکی ساختمان
۵. انجام کارهای لازم برای حفظ کیفیت ساختمان
مدیریت نگهداری ساختمان اغلب با استراتژیهای نوین و پایداری آینده مرتبط است. روشهای کاری مختلفی برای بهبود عملکرد مدیریت نگهداری ساختمان معرفی شده است. دو مفهوم اصلی در این زمینه عبارتند از:
- مدیریت دارایی (Asset Management)
- مدیریت نگهداری ساختمان
هر دو نیازمند ارزیابی هزینه و تخصیص بودجه برای موفقیت هستند.
نگهداری داخلی شامل تمام خدمات لازم برای نگهداشتن فضای داخلی ساختمان در وضعیتی ایمن، جذاب و قابلاستفاده است و شامل سطوح و پوششها، در و پنجرهها، تجهیزات ثابت و سیستمهای ایمنی و آتشنشانی میشود.
هاور و همکاران (Hauer et al.) بر نگهداری پیشگیرانه تأکید کردهاند و بهترین روشهای آن را اینگونه معرفی میکنند:
۱. تهیهی فهرست از اجزای ساختمان و ارزیابی وضعیت آنها
۲. ایجاد ظرفیت برای اولویتبندی پروژههای نگهداری و ارزیابی هزینهها
۳. برنامهریزی استراتژیک بلندمدت و کوتاهمدت برای نگهداری پیشگیرانه
۴. طراحی چارچوبی برای اجرای برنامهی نگهداری پیشگیرانه
۵. استفاده از ابزارهایی برای بهینهسازی برنامه
۶. ارتقاء تواناییهای کارکنان و مدیران نگهداری
۷. مشارکت کارکنان نگهداری در تصمیمگیری و انتقال نیازهای ساختمان
پژوهشگران مالزیایی مطالعهای دربارهی نگهداری ساختمانهای مسکونی انجام دادهاند. رشد مداوم ساختمانهای مسکونی بلندمرتبه نشان میدهد که نیاز به سیستمهای مؤثر مدیریت املاک برای توسعهی پایدار این نوع واحدها وجود دارد. با این حال، این مطالعات به بررسی ارتباط بین سیستمهای مدیریت املاک و روندهای توسعهی ساختمانهای بلندمرتبه در مالزی نپرداختهاند.
اصطلاح «مدیریت» همچنین در برنامههای مختلفی بهکار میرود. امروزه خدمات مدیریت ساختمان توسط ذینفعان مختلفی با نرمافزارهای اختصاصی خود ارائه میشود.
مکاینتاش (McIntosh) بیان میکند که درک عمیق از نگهداری سیستمهای ساخت (Build Maintenance) برای مدیران پروژه ضروری است تا بتوانند نیروها و منابع را بهطور مؤثر تخصیص دهند و هزینههای جانبی نگهداری را کاهش دهند. این نوع نگهداری در یک پروژهی اختصاصی و نُه پروژهی متنباز مختلف مطالعه شده است.
نگهداری سیستمهای ساخت به تغییراتی اشاره دارد که در طول تکامل یک پروژهی نرمافزاری در سیستم ساخت اعمال میشود و بخش قابلتوجهی از هزینههای کلی توسعه را به خود اختصاص میدهد، چرا که تغییرات کد منبع اغلب نیازمند تغییرات موازی در سیستم ساخت است.
بستهبندی یک محصول نرمافزاری برای انتشار معمولاً توسط سیستم ساخت خودکار میشود تا اطمینان حاصل شود که نسخههای صحیح اجزای نرمافزار، کتابخانههای مورد نیاز، مستندات و فایلهای داده در نسخهی نهایی گنجانده شدهاند.
دلایل اصلی نگهداری یک ساختمان عبارتند از:
- حفظ اعتبار و ارزش سرمایهگذاریها
- نگهداشتن ساختمان در وضعیتی که بتواند وظیفهی خود را انجام دهد
- ارائهی ظاهری مناسب از بیرون
۲. جنبههای اقتصادی سیستمهای مدیریت ساختمان
چِن و همکاران (Chen et al.) نگهداری مسکن و چرخهی آن را با فرآیند تصمیمگیری مرتبط میدانند. برای تضمین عملکرد عادی مسکن در طول عمرش و افزایش طول عمر آن، باید از اصول ارزیابی علمی و تکنیکهای تصمیمگیری استفاده کرد. مفهوم «بهترین چرخهی نگهداری مسکن» (Tm) بر اساس ویژگیهای قابلیت نگهداری مسکن مطرح شده است.
هاو و همکاران (Hao et al.) با مطالعهی موردی شهر شنژن، برخی از مشکلات پنهان در طول چرخهی حیات ساختمانها و تأسیسات را بررسی کردهاند و سیستم مدیریت ایمنی ساختمان را پیشنهاد دادهاند که شامل نُه جزء است:
- مقررات صنعتی
- قوانین مدیریت ساختمان
- وظایف دپارتمانهای مدیریت املاک
- مشخصات فنی برای بررسی عمومی ساختمانها
- استانداردهای فنی برای طراحی، ساخت و نگهداری
- سیستم اطلاعات ساختمان در اینترنت/اینترانت
- اقدامات اضطراری
- آموزش عمومی دربارهی ایمنی ساختمان
- سیستم تصمیمگیری خبره برای مدیریت ساختمان
چَنتر و سوالو (Chanter & Swallow) در پژوهش خود نشان دادهاند که اغلب برنامههای نگهداری، بهویژه نگهداری پیشگیرانهی برنامهریزیشده، به دلیل ضعف در مدیریت اطلاعات شکست میخورند. آنها به کنترلهای مدیریتی مانند برنامهریزی، بودجهبندی، هزینهیابی و گزارشدهی اشاره کردهاند و چالشهای عملی اجرا مانند انتخاب پیمانکار، خرید و انواع قراردادهای خدماتی (از فرمهای سنتی JCT تا PFI و PPP) را بررسی کردهاند.
در سالهای اخیر، تمایل به استفاده از مدل سهبعدی (3D) در نگهداری مسکن و تمرکز بر تعمیرات ساختمان افزایش یافته است. مدیریت اطلاعات مرتبط با نگهداری ساختمان بر اساس برنامهریزی اقدامات و ثبت کارهای انجامشده است. مدل سهبعدی ساختمان که به پایگاه دادهی نگهداری متصل است، یک محیط مجازی همکاریمحور ایجاد میکند که در آن ذینفعان میتوانند دادهها را مشاهده، ایجاد، تغییر و تحلیل کنند تا به نتایج برسند و تصمیمگیری کنند.
استفاده از تصویرسازی سهبعدی از مدتها پیش بهعنوان یک پیشرفت بزرگ در کاهش شکاف بین نیازهای مشتری و درک طراح از این نیازها شناخته شده است.
در اجرای نگهداری مسکن، بازسازی ساختمانها از اهمیت ویژهای برخوردار است. پژوهشگران لیتوانیایی مدلی مبتنی بر دانش برای بازسازی استاندارد مسکن توسعه دادهاند. ایدهی اصلی این مدل، انتقال دانش بهدستآمده از پروژههای بازسازی قبلی به پروژههای آینده است تا بهترین گزینهها انتخاب شوند. برای این کار از روش تحلیل چندمعیارهی تصمیمگیری (MCDA) استفاده شده است.
عوامل موفقیتآمیز کلیدی (CSF) برای سنجش عملکرد سازمان در دستیابی به مأموریت خود بهکار میروند. در نگهداری ساختمان، CSF میتواند علت شکست را شناسایی کند و سیستم را بهبود بخشد.

جنبههای اقتصادی سیستم مدیریت ساختمان عبارتند از: راحتی، ایمنی کاربر و بهبود کارایی انرژی. سرمایهگذاریهای نسبتاً کم میتوانند تا ۴۰٪ در مصرف انرژی صرفهجویی کنند.
برای عملکرد موفق نگهداری، لازم است ماژول تقویمی معرفی شود که هر برنامهی نگهداری را بهصورت گرافیکی نمایش دهد و اوجها و فرورفتگیهای هزینههای پیشبینیشده را در طول زمان نشان دهد.
مدیریت دارایی فرآیندی است برای هدایت آغاز، خرید، استفاده، نگهداری و دورریز داراییها تا حداکثر پتانسیل ارائهی خدمات آنها بهرهبرداری شود.
۳. روندهای پژوهش در سیستمهای مدیریت ساختمان
ساختمانهای هوشمند با تجهیزات نظارتی و سیستمهای یکپارچه برای مدیریت تمام تأسیسات مجهز شدهاند. این ساختمانها میتوانند به تغییرات شرایط داخلی و خارجی واکنش نشان دهند که منجر به افزایش کارکرد، راحتی و ایمنی کاربر و همچنین کاهش هزینههای نگهداری میشود.
امروزه ساختمانها با دستگاههای متصل به اینترنت (IoT) پر شدهاند و شبکهای از اشیاء متصل را تشکیل میدهند. اینترنت اشیاء (IoT) یکی از اجزای کلیدی در سیستمهای خودکار ساختمان است، چرا که با استفاده از فناوریهای دیجیتال مدرن (مانند سنسورها، عملگرها و فناوریهای ارتباطی بیسیم)، اطلاعاتی دربارهی وضعیت و سلامت زیرساختهای فیزیکی ساختمان فراهم میکند. این امر امکان نظارت کارآمد بر منابع و واکنش سریع به شرایط غیرمنتظره را فراهم میکند.
در فرآیندهای تصمیمگیری، کاربران باید هم الزامات عینی و هم ذهنی خود را در نظر بگیرند.
برای توسعهی یک استاندارد یکپارچهی نگهداری ساختمان بر اساس قوانین و مقررات، مطالعهای بر روی جدیدترین فناوریهای ساخت، فناوریهای بازرسی سازه، مصالح جدید و فرآیندهای نگهداری و مدیریت انجام شده است.
پژوهشگران سوئد و لیتوانی روشی جدید تصمیمگیری چندمعیاره برای انتخاب معیارهای ارزیابی پایداری ساختمان ارائه کردهاند. این روش، سیستم گواهیدهی ساختمان را با روشهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCDM) ترکیب میکند. معیارهای ارزیابی بر اساس سیستم گواهیدهی سوئدی «Miljöbyggnad» تعیین شدهاند و وزن معیارها با روش فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) محاسبه شده است.
سیستمهای مدیریت ساختمان (BMS) را میتوان بهعنوان ماژولی در سیستم گستردهتر SmartGrid در نظر گرفت.
دادههای جمعآوریشده توسط IoT ساختمان اغلب به سیستمهای مدیریت ساختمان ارسال میشوند که همراه با سایر ابزارها، سلامت و وضعیت ساختمان و داراییهای آن را ارزیابی میکنند. نظارت کارآمد بر ساختمانها شامل ایجاد، پردازش و انتقال اطلاعات است و بنابراین دادهها تأثیر گستردهای بر ساختمانهای هوشمند دارند و برای مدیریت و بهبود یکپارچهسازی دادهها بهکار میروند تا رویدادها و خدمات ساختمان را فعال کنند.
این سیستم شامل راهحلهای حسابداری، مدیریت و نظارت است. سیستمهای مدیریت ساختمان مؤثرترین راهحل برای نگهداری ساختمانها و صرفهجویی در انرژی هستند و همچنین سیستمهای چندساختمانی را یکپارچه میکنند تا مدیریت اقتصادی و کارآمد ساختمانها ممکن شود.
یکی از چالشهای پیادهسازی سیستمهای توزیعشدهی مدیریت ساختمان هوشمند، فراهمکردن قابلیت همکاری بین پلتفرمهای محاسباتی مختلف است که نیازمند پروتکل مشترکی برای دستگاههای متنوع با قابلیتهای متفاوت است.
کنتورهای هوشمند زیرساخت ارتباطی بین مالکان ساختمان و مستأجران را فراهم میکنند. سیستم نظارت کارآمد بر ساختمان به مدیر اجازه میدهد تا انرژی را ذخیره کند و محیطی راحت و ایمن برای کاربران ایجاد کند.
ساختمان هوشمند بهعنوان زیرساختی برای کاربران نهایی در شبکهی توزیع برق عمل میکند و پاسخگویی، قابلیت اطمینان، تعامل و شفافیت را در سیستم توزیع بهبود میبخشد. هدف معماری ساختمانهای هوشمندتر، عملیات و مدیریت هوشمند و کارآمد زیرساختهای فیزیکی ساختمان است.
معماری ساختمان هوشمندتر از ساختاری لایهای تشکیل شده است که شامل سه ماژول اصلی برای BMS است:
- جمعآوری داده
- مدیریت و غنیسازی رویدادها
- مدیریت دارایی و دستورالعملهای کاری
طراحی یک برنامهی ساختمان هوشمند بر اساس این معماری نشان داده شده و نتایج، کارایی و امکانپذیری چارچوب پیشنهادی را تأیید کرده است.
سیستم مدیریت ساختمان بهعنوان ابزاری مهم برای افزایش کارایی عملیاتی ساختمانها و محوطههای خصوصی و عمومی ظهور کرده است. چنین سیستم خودکاری، عنصری مهم (ماژولی) در شبکهی هوشمند پرکارایی انرژی خواهد بود. یکپارچهسازی BMS در سیستم گستردهتر مستلزم هماهنگی استانداردها، تعامل نزدیک بین عناصر کلیدی مانند رابط پیشرفتهی اندازهگیری (AMI)، سیستم خودکار و کنترل ساختمان (BACS)، برنامههای سطح بالا برای مدلهای تجاری و سیستم پیشرفتهی مدیریت دادههای انرژی (EDMS) است.
سیستمهای خودکار و کنترل از این برنامهها پشتیبانی میکنند:
- تشخیص خودکار خطا
- تخصیص مداخلات به اپراتورهای نگهداری
- پشتیبانی در محل (مانند یافتن محل خطا)
- اطلاعرسانی به ساکنان دربارهی وضعیت مداخله
پشتیبانی خودکار برای نگهداری ساختمان مزایای متعددی دارد؛ مثلاً در یک ساختمان اداری، اطلاعرسانی خودکار به هر واحد اداری دربارهی عملیات نگهداری برنامهریزیشده و پایان واقعی مداخله میتواند مزاحمت نیروهای نگهداری را بهطور چشمگیری کاهش دهد و کارایی کلی مداخله را افزایش دهد.
سیستم مدیریت انرژی ساختمان (BEMS) که بخشی جداییناپذیر از شبکهی هوشمند است، به اپراتورهای ساختمان اجازه میدهد مصرف انرژی را نظارت، مدیریت و کنترل کنند و در نتیجه تقاضا و مصرف انرژی را کاهش دهند.
در حالی که ساختمانهای سنتی اقدامات صرفهجویی در انرژی و مدیریت ساختمان را بهصورت جداگانه انجام میدادند، نوآوریهای اخیر در فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) راهحلهای ارزشمندی ارائه میدهد که امکان اتصال سیستمهای ساختمانی به دستگاههای مختلفی مانند لوازم خانگی، تلفنهای همراه، خودروها و شبکهی برق را فراهم میکند.
سیستم انعطافپذیر مدیریت چرخهی حیات ساختمان (BLM) شامل مدیریت انرژی، مدیریت تسهیلات، مدیریت نگهداری و مدیریت ردیابی محصول/اطلاعات است که به کاربران کمک میکند تا اطلاعات و دانش حوزهای ساختمان را در طول چرخهی حیات آن یکپارچه و مجدداً استفاده کنند.
برای مثال، پژوهشگران فنلاندی (Kubler et al.) مطالعهای عمیق دربارهی چرخهی حیات ساختمان در حین فعالیتهای نگهداری انجام دادهاند. آنها پروتکلهای پیامرسانی موجود را بررسی کردند تا مناسبترین آنها را برای پشتیبانی از مدیریت چرخهی حیات ساختمان شناسایی کنند. سپس یک پلتفرم مبتنی بر پروتکل انتخابشده در یک دانشگاه ارائه شد و برنامهی پژوهشی برای توسعهی تکنیکها و الگوریتمهای جدید بهینهسازی مدیریت انرژی ساختمان اعلام گردید.
پژوهشگران سوئدی نیز نظریهی مدیریت عمومی جدید را بررسی کردهاند که بر جنبهی سیاسی مدیریت تأکید دارد، مدیریت لیبرال را تحسین میکند، مدیریت بازارمحور را ترویج میدهد و رهبران کارآفرین را تشویق میکند. کنترل برنامهریزیشده، در نظر گرفتن استانداردها و بهبود مستمر مدیریت ساختمان با تلفیق و بهینهسازی مقررات، فرآیندها و سیستمها مطابق با این نظریه ممکن است. یکپارچهسازی مدیریت ساختمان در وظایف مختلف، آن را از «مدیریت نرم» به «عملیات سخت» تبدیل میکند و کیفیت و سطح مدیریت ساختمان را ارتقاء میدهد.
در لاتویا، سیاست مسکن نیز یکی از موضوعات پژوهشی است. در ۲۰ سال گذشته، جنبههای قابلتوجهی در سیاست مسکن لاتویا وجود داشته که بر توسعهی کلی سیاست مسکن تأثیر گذاشتهاند.
بازار املاک هرگز کامل نیست و شکستهای بازاری وجود دارد. بخش مسکن در حال پیری است و اگر به اندازهی لازم نوسازی نشود، این پیری ادامه مییابد. بازار املاک میتواند مسکنی ارائه دهد که نهتنها نیازهای مسکونی را برآورده کند، بلکه تقاضای مالی را با ارائهی واحدهای باکیفیت در پروژههای توسعهی مدرن ایجاد کند. برای این منظور، راهحلهای مفهومی برای افزایش کارایی و ترویج مدیریت بخش مسکن یافت شده است.
نگهداری و تعمیر مناسب مسکن نهتنها عمر مؤلفههای سیستم خانه را افزایش میدهد، بلکه بخشی از زیانهای ناشی از وضعیت نامناسب ساختمان را جبران میکند و با کاهش هزینههای زیاد نگهداری و تعمیر، سود مالی ایجاد میکند.
نتیجهگیری
برخی از عناصر اصلی نگهداری ساختمان برای دستیابی به ساختمانهای پایدار شناسایی شدهاند:
- حفظ اعتبار و ارزش سرمایهگذاریها
- نگهداشتن ساختمان در وضعیتی که بتواند وظیفهی خود را انجام دهد
- ارائهی ظاهری مناسب از بیرون
برخی مقالات روشهایی برای مدیریت و نگهداری ساختمانهای مدرسهای تمیز، ایمن و دلپذیر ارائه کردهاند.
برخی پژوهشگران به طراحی متمرکز و قابل همکاری فرآیندهای ساخت و نگهداری پرداختهاند. معمولاً ساخت و نگهداری ساختمان با نرمافزارهای غیریکپارچه و غیرهمکار پشتیبانی میشوند. کنترلهای مدیریتی مانند برنامهریزی، بودجهبندی و گزارشدهی همراه با چالشهای عملی مانند انتخاب پیمانکار و انواع قراردادها مورد بحث قرار گرفتهاند.
یکی از مقالات، طراحی «سیستم مهندسی نگهداری مسکن» (HMES) را با تحلیل دقیق ارائه کرده و روشهایی برای حل مشکلات سیستم مدیریت املاک و نگهداری مسکن پیشنهاد داده است.
یکی از چالشهای پیادهسازی سیستمهای توزیعشدهی مدیریت ساختمان هوشمند، فراهمکردن قابلیت همکاری بین پلتفرمهای محاسباتی مختلف است که نیازمند پروتکل مشترکی برای دستگاههای متنوع با قابلیتهای متفاوت است.
اطلاعات جمعآوریشده پایهای برای پیادهسازی برنامههایی با فناوریهای تصویرسازی تعاملی برای پشتیبانی از برنامهریزی نگهداری ساختمان است، حتی با استفاده از تصویرسازی چهاربعدی.
در حالی که ساختمانهای سنتی اقدامات صرفهجویی در انرژی و مدیریت ساختمان را بهصورت جداگانه انجام میدادند، نوآوریهای اخیر در فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) راهحلهای ارزشمندی ارائه میدهد که امکان اتصال سیستمهای ساختمانی به دستگاههای مختلفی مانند لوازم خانگی، تلفنهای همراه، خودروها و شبکهی برق را فراهم میکند.
عوامل موفقیتآمیز کلیدی (CSF) میتوانند عملکرد سازمان را در دستیابی به مأموریت آن سنجید. در نگهداری ساختمان، CSF میتواند علت نقصهای فنی را شناسایی کند و عملکرد سیستم را بهبود بخشد. پژوهشها در این زمینه، جنبههایی از مدیریت نگهداری ساختمان سطح محلی در مالزی را تأیید کردهاند.
سیستم مبتنی بر دانش (KBS) برای پیشبینی نگهداری استراتژیک در املاک مسکونی با رویکرد متمرکز بر مشتری (CCA) توسعه یافته است. برخی پژوهشها بر حداکثر اثرات اجتماعی با بررسی طرحهای قیمتگذاری انگیزشی برای مدیریت بار ساختمان تمرکز کردهاند.
سیستم مدیریت ایمنی ساختمان (MSBS) میتواند شامل نُه جزء ذکرشده در بخش دوم باشد.
مفهوم «بهترین چرخهی نگهداری مسکن» در وضعیت تعمیر، سیستمهای اخلاقی برای عملیات کارآمد و ماهیت تصمیمگیری کمّی در قابلیت نگهداری مسکن توسعه یافته است.
رشد مداوم ساختمانهای مسکونی بلندمرتبه نشان میدهد که نیاز به سیستمهای مؤثر مدیریت املاک برای توسعهی پایدار این نوع واحدها وجود دارد.
مدیریت ساختمان عمدتاً به وظایفی مانند تصمیمگیری و اجرای اقدامات برای دستیابی به سطح خاصی از نتایج اشاره دارد:
- نگهداری فنی ملک
- حفظ یا افزایش ارزش ملک
- بهرهبرداری صحیح
مدیریت ساختمان مجموعهای از فعالیتهای لازم برای نگهداشتن ساختمان در وضعیت مناسب و همچنین نگهداری زمین برای استفاده از ساختمان مطابق با هدف اصلی ملک است. در مقابل، نگهداری ساختمان مجموعهای از اقدامات فنی است که برای اجرای تصمیمات گرفتهشده در فرآیند مدیریت ساختمان برای نگهداری و حفظ مسکن و زمین بهکار میرود.
انضباطهای نگهداری بسیار متنوع هستند، اما به دو دسته تقسیم میشوند:
- خدمات سخت: شامل بهرهبرداری ایمن و بیخطر تجهیزات تهویه مطابق با مقررات
- خدمات نرم: شامل تمیزکاری تجهیزات، نظارت بر کار پیمانکاران (بر اساس برنامههای بازرسی فنی) و رویدادهای مشابه
نرمافزارهای کامپیوتری نقش فزایندهای در توسعهی مدیریت ایفا میکنند. میزان کار مورد نیاز بیشتر توسط پیچیدگی راهحلهای ساختاری و نه نیازهای واقعی مشتری تعیین میشود. تفاوت قابلتوجهی در پیچیدگی فرآیند مدیریت بین خانههای مسکونی سریال چندطبقه و آسمانخراشهای چندمنظوره وجود دارد.
مدیر مسکن بیشترین تأثیر را بر کیفیت زندگی در ساختمان دارد، چرا که منابع به او اختصاص یافته است.
تفاوت بین مدیریت املاک و نگهداری آن باید درک شود که از جریان نقدی مشخص میشود:
- مدیریت: فعالیتی است که منجر به ورود پول (درآمد) از ملک میشود
- نگهداری: عملکرد صحیح ملک را برای مدت طولانیتر با هزینههای کمتر تضمین میکند (هزینه)
نگهداری طیف گستردهای از عملیات را در بر میگیرد و یکی از فرآیندهای بهرهبرداری از املاک است که وظایف و کارکردهای خاص خود را دارد.
مدیریت بیشتر با کارآفرینی مرتبط است. مدیریت مناسب نیازمند دانش تخصصی و مهارتهای فنی است. مدیریت خوب زمانی است که عملیات شفاف و قابلاطمینان باشند، گزارشدهی منظم وجود داشته باشد، مشارکت فراهم شود و به سرعت به نیازها و شکایات مشتریان پاسخ داده شود. این فرآیند زمانبر، پر از دانش و هزینهبر است.
در فرآیند مدیریت، مالکان ساختمان باید چندین مسئله را حل کنند، مانند نحوهی سازماندهی مؤثر مدیریت ساختمان مطابق با مقررات موجود و انتخاب مناسبترین و اقتصادیترین شکل مدیریت.



