کلیسای جامع کریستو ری (Cristo Rei Cathedral) طرحی است از معمار نامدار برزیلی، اسکار نیمایر، برای کلیسای اصلی شهر بلو هوریزونته، پایتخت ایالت میناس گرایس در جنوب شرقی برزیل. این پروژه که بین سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ طراحی شد، از آخرین آثار نیمایر در کشورش به شمار میآید. سازهی اصلی کلیسا دارای گنبدی با قطر حدود ۶۰ متر است که توسط دو عنصر بلند به ارتفاع ۱۰۰ متر معلق نگه داشته میشود. نیمایر این پروژه را یک “میدان” میدانست که شامل کلیسایی با ظرفیت ۳۰۰۰ نفر و محرابی بیرونی با قابلیت میزبانی تا ۲۰۰۰۰ نفر برای مراسم مذهبی و رویدادهای عمومی است. عملیات ساخت از سال ۲۰۱۳ آغاز شد و همچنان ادامه دارد. اوایل امسال، عکاس پل کلمنس از محل پروژه بازدید کرد و مراحل ساخت و ظهور منحنیهای نمادین نیمایر را مستند کرد.

پیشینهی این پروژه به سال ۱۹۲۱ بازمیگردد؛ زمانی که نخستین اسقف اعظم بلو هوریزونته برای تأسیس اسقفنشینی تازه تأسیس وارد شهر شد. طرح اولیه که با الهام از کلیسای سن پیتر در رم شکل گرفته بود، در چارچوب چشمانداز شهرساز آراو ریس طراحی شده بود، اما هرگز تکمیل نشد و تا سال ۲۰۰۴ به تعویق افتاد. در آن سال، چهارمین اسقف اعظم شهر، از اسکار نیمایر درخواست طراحی طرحی نوین و معاصر کرد. هدف از این پروژه جدید، پاسخگویی به نقش تحولیافتهی کلیسا در قرن ۲۱ بود: فضایی برای معنویت، فرهنگ، آموزش، هنر، خدمات اجتماعی، تأمل و گفتوگو. انتخاب نیمایر نیز بهدلیل تجربه و تأثیر ماندگارش در مجموعهی مدرنیستی پامپولیا صورت گرفت؛ مجموعهای که بخش جداییناپذیری از هویت این منطقه است.

بههمین ترتیب، هم موقعیت مکانی و هم رویکرد معماری کلیسای جامع کریستو ری بازتعریف شد. مکان جدید در مرکز جغرافیایی و نمادین ایالت میناس گرایس انتخاب شد؛ نقطهای که هم قلب اسقفنشینی است و هم در حاشیهی شهر قرار دارد. طرح نیمایر، میدان بازی را نهتنها برای مراسم مذهبی، بلکه برای خدمات اجتماعی، برنامههای آموزشی و فرهنگی، حفاظت از هنر مقدس و حتی رسانهای کردن تبلیغات مذهبی در نظر گرفته است. پل کلمنس میگوید که این منطقه در نزدیکی بزرگراهی شلوغ قرار دارد و غنای بصری آن از بالای گنبد کلیسا بهوضوح دیده میشود. پس از شروع ابتکار ساخت این کلیسا در سال ۲۰۰۴، جلسهای میان اسقف اعظم و نیمایر در ۲۰۰۵ برگزار شد. طراحی نهایی در سال ۲۰۰۶ تکمیل و در ۲۰۱۱ بهصورت عمومی ارائه شد و از سال ۲۰۱۳ ساخت آن آغاز گردید. با وجود پیشرفت مستمر، پیچیدگیهای فنی و چالشهای تأمین بودجه باعث کند شدن روند ساخت شدهاند. از سال ۲۰۱۸، در این مکان مراسم مذهبی در تعطیلات آخر هفته بهطور منظم برگزار میشود.







