دریافت مشاوره و راهنمایی: 09118463538

صفر تا 100 معماری پست مدرن

گالری بین المللی رابرت ونچوری و اسکات بران

 5معمار معماری سفید پیتر آیزنمن، مایکل گریوز، چارلز گواتمی، جان هیداک و ریچارد میر
معمار معماری سفید

این معماران ساختمان های مدرن دهه ی 20 و 30 میلادی در دوره ی مدرن متعالی و خصوصا ساختمان های مدرن سفید رنگ کوربوزیه مانند ویلا ساووا و ویلا گارش را الگوی خود قرار داده بودند. به عبارت دیگر، همان دوره هایی که شدیدا مورد انتقاد ونچوری و جنکز قرار داشت، منبع الهام این 5 معمار بود.

ویلا ساوا لوکور بوزیه
ویلا ساوا لوکور بوزیه

اکثر ساختمان های مکعب شکل این معماران جوان به رنگ سفید و جلد کتاب آنها نیز به رنگ کاملا سفید بود. لذا سبک آنها به نام پست مدرن سفید و بعدها  نئومدرن نامگذاری شد.

پست مدرن رابرت ونچوری، پست مدرن خاکستری نام گرفت، زیرا نه سفید بود نه سیاه، بلکه التقاطی از موضوعات مختلف بود. برخلاف معماری پست مدرن خاکستری که تاثیر بسیار گسترده ای در سطح بین المللی داشت، حوزه ی نفوذ معماری پست مدرن سفید، بسیار محدود بود. حتی همه ی 5 معمار سرشناس این سبک نیز خود را مقید به باقی ماندن در قالب این معماری ندیدند.

مایکل گریوز از اوایل دهه ی 80 به تدریج به سمت معماری پست مدرن خاکستری گرایش پیدا کرد. او با طراحی ساختمان دفاتر عمومی شهرداری پرتلند در ایالت ارگان آمریکا به صورت یکی از چهره های شاخص پست مدرن خاکستری درآمد.

پیتر آیزنمن نیز از اواخر دهه ی 70 سبک دیکانستراکشن را مطرح و ارتباط خود را با معماری پست مدرن سفید قطع کرد.

در حال حاضر چهره ی شاخص این سبک ریچارد میر است. وی کماکان خود را مقید به اصول فکری این سبک می داند و ساختمان های بسیار زیبا و جالب توجهی در این زمینه ارائه کرده است.

گواتمی و هیداک نیز کمابیش در طح های خود، کارهایی در زمینه ی پست مدرن سفید ارائه می کنند، هرچند کارهای آنها مانند گذشته مطرح نیست.

در اینجا باید متذکر شد که هرکجا از معماری پست مدرن صحبت شود، منظور پست مدرن خاکستری است. معماری پست مدرن سفید به لحاظ تشابه زیاد آن با معماری مدرن بیشتر به نام نئومدرن – مدرن جدید – خوانده می شود.

تاریخچه و تعریف

از دهه ی شصت میلادی، موضوع پست مدرن در معماری به صورت یک سبک مهم مطرح شد و انتقادات زیر بنایی به اندیشه ی منطق گرا و تکنومدار معماری مدرن وارد گردید.

پست مدرنیسم نامی است که نخست در معماری دهه ی 60 مورد توجه قرار گرفت و سپس به رشته های دیگر هنر تسری یافت. این اصطلاح عموما بر اشکالی فرهنگی دلالت دارد؛ اشکالی که مشخصه ی بارز آنها همسویی و تلفیق هنر عامه پسند و رسمی است.

واژه ی پست مدرنیسم ظاهرا نخستین بار در دهه ی 60 در تفاسیر هنری رواج یافت، و سپس در دهه های 70 و 80 هم شهرت و برتری پیدا کرد و هم دچار بدنامی و سوء شهرت شد.پست مدرنیسم به معنای دقیق کلمه یک مکتب فکری نیست؛ همچنین جنبش فکری یکپارچه ای هم نیست که هدف یا زاویه ی دید مشخصی داشته باشد. به هیچ عنوان آن را نمی توان و نباید با مدرنیسم مقایسه کرد. به نظر می رسد که پست مدرنیسم واکنش به برخی ممانعت های مدرنیستی باشد.

عموما عصر پست مدرن را عصر پیچیدگی، تنوع و تناقض می شمارند، و یادآور می شوند که این عصر شیوه های جدیدی برای همزیستی با دیگران را ارائه می دهد.

ساختمان های پست مدرنیستی مجموعه ای از سبک های متفاوتی هستند که همزمان به سنت های محلی، فرهنگ عامه پسند، سبک بین المللی و تکنولوژی پیشرفته اشاره دارند، و در عین حال به هیچیک از این مولفه ها اجازه نمی دهند تا بر مولفه های دیگر تسلط یابند. لذا استفاده های غالبا کنایه آمیز آن از سبک های قدیمی تر نشانه ی برگشت به دوره ی پیشامدرن نیست، بلکه از عناصر پیشامدرن به اشکالی یاد می شود تا به سنت هایی اعتنا شود که معماری معاصر سرچشمه گرفته از آنهاست. از همین رو پست مدرنیسم در معماری در پی تغییر بنیاد مدرنیسم است و از مهمترین سرفصل های آن می توان به انسانی کردن محیط های اجتماعی اشاره نمود.

معماران پیشتاز معماری پست مدرنیسم

  1. چارلز جنکس
  2. رابرت ونچوری
  3. مایکل گریوز
  4. چارلز مور
  5. برنت برولین
  6. فیلیپ جانسون
مسکن انبوه پروئیت-آیگو واقع در سینت لوییس در ایالت میزوری

چارلز جنکس

چارلز جنکس از مهمترین اندیشمندان پست مدرنیسم است. او بود که مرگ نابهنگام مدرنیسم را اعلام نمود. جنکس در حرکتی نمادین اعلام کرد که معماری مدرنیسم در پانزده ژوئیه 1972 در ساعت 15:32 درگذشته است، یعنی زمانی که پروژه ی عظیم مسکن انبوه پروئیت-آیگو واقع در سینت لوییس در ایالت میزوری به علت غیرقابل سکونت بودن برای اقلیت سیاهپوست با دینامیت منفجر شد. این مجموعه که نماد و سمبل معماری مدرن محسوب می شد، توسط معمار ژاپنی مینورو یاماساکی و بر اساس الگو و اهداف سیام و سبک بین المللی طراحی و  ساخته شده بود.

جنکس در کتاب زبان معماری پست مدرن سعی نمود به صورت همه جانبه معماری پست مدرنیسم را با استناد به کارهای انجام شده ی این معماران شرح و بسط دهد. جنکس برخلاف منتقدان پست مدرنیسم، معماران این گرایش را مقلدان سنت و عناصر کلاسیک نمی داند، و بر این اندیشه است که معماری پست مدرنیسم عبارت است از:

کنار هم قرار دادن دموکراتیک سلیقه ها و جهان بینی ها و پاسخی به این واقعیت که ما بیشتر در فرهنگ جهانی و متکثر گزینش ها زندگی می کنیم تا در فرهنگ یکسانی و یکنواختی تحمیلی.

جنکس

جنکس می گوید:

پست مدرنیسم چند ارزشی است، یا رمزگذاری متکثر دارد یعنی تفسیرها و برداشت های بسیار متفاوت را با آغوش باز می پذیرد.

همسو با جنکس یکی از شاگردان لویی کان به نام رابرت ونچوری وی در سال 1966 کتابی به نام پیچیدگی و تضاد در معماری به رشته تحریر درآورد. به گفته معلم سابقش، وینسنت اسکالی، «این کتاب مهمترین کتاب از سال 1923 به سوی یه معماری نوین – کوربوزیه است».

عمده هدف ونتوری در کتاب مزبور ارزش گذاری به نفع نوعی معماری است که از سادگی کمتر و از پیچیدگی بیشتری برخوردار است. وی در این کتاب بار دیگر به مسئله ی تزئینات در معماری پرداخت و این بار تعریف جدیدی از معماری با اتکا به نقش محوری تزئین ارائه داد:

« معماری، ساختمانی است با تزئینات روی آن »


رابرت ونچوری معمار

در این کتاب رابرت ونتوری اصول اندیشه ها و جهان بینی معماری مدرن را زیر سوال برد . او در این کتاب خواستار توجه به خصوصیات انسانی و توجه به معماری انسانی مدارشد . عمده نقد ونتوری در این کتاب متوجه میس وندروهه بود، زیرا که وی تا پایان عمر نماد معماری مدرن بود و از عقاید خود در دهه های 20 و 30 میلادی هیچ گاه عدول نکرد.

در جواب شعار میس (کمتر بیشتر است) ونچوری در کتاب خود بیان می کند که (کمتر کسل کننده است) (lessis a bore) از نظر ونچوری، معماری تنها تکنیک و تکنولوژی نیست. اوعقیده داشت مسائل بسیار پیچیده Complex و تضاد ( Contradiction ) در ساختمان وجود دارد که نمی توان آنها را نادیده گرفت، یا حذف کرد. چارلزمور، دیگر معمار پست مدرن، در جواب شعار میس می گوید: بیشتر بیشتر است (More is more) به جای کسر گرایی و حذف صورت مسئله، باید جمع گرایی را مورد توجه قرار داد و راه حل مناسب برای مجموعه ای از مسائل یافت. البته یک طنز زیبا و یک دوگانگی معنا در این شعار ملحوظ است ، زیرا که مور نام فامیل خود را در ابتدای این شعار قرار داده است. یعنی معنای دیگر این شعار این است که من بیشتر هستم.

از نظر ونچوری ساختمان ها نمی توانند همه دارای یک فرم و فلسفه باشند. ساختمان مانند یک ماشین نیست که تنها شامل مجموعه ای از مسائل تکنولوژیکی و مکانیکی باشد. اگر برای کوربوزیه، معبد پارتنان با مجموعه ای از احجام و سطوح از پیش طراحی شده و قواعد و تناسبات ریاضی نماد بوده است برای رابرت ونچوری، نه فرمولهای از قبل تعیین شده بلکه شهرک های دامنه ی کوهپایه های ایتالیا، که براساس نیازهای مردم و شرایط اقلیمی بنا شده، ملاک است.

مدرنیست ها و پست مدرنیستها
مدرنیست ها و پست مدرنیستها

ونتوری هیچ اعتقادی به سبک بین المللی ندارد و به جای آن معتقد به زمینه گرایی است ، یعنی هر بنایی باید بر اساس زمینه های فرهنگی ، اجتماعی ،تاریخی و کالبدی و شرایط آن سایت و ساختمان طراحی و اجرا شود. می توان آن را سبک محلی و یا سبک بومی نام نهاد. از نظر پست مدرنها شرایط زیر فرم ساختمان را تعیین می کنند:
1- خصوصیات فرهنگی ، اجتماعی ، تاریخی و اقتصادی افراد که از آن ساختمان استفاده می کنند

2- خصوصیات شهری ، خیابان ، میدان ، کوچه ، مغازه

3- شرایط اقلیمی ، رطوبت ، سرما ، گرما ، جنگل ، صحرا
4- نحوه زندگی روزمره اهالی ساختمان ، نیازهای آنها ، پیش زمینه های ذهنی

ونچوری سعی می کند تا مجدداً ارتباط معماری و ساختمان ها را با هویت انسانی برقرار کند. به عقیده وی، شرایط تعیین کننده ی شکل ها و نمادها است. در شرایط متفاوت شکل ها و نماده ها باید متفاوت باشد. ونچوری تزئینات را رد نمی کند، بلکه تزئینات ساختمان را بخشی از خصوصيات فرهنگی و تاریخی هر منطقه می داند که می تواند در ساختمانهای جدید مورد استفاده قرار گیرد. رابرت ونچوری در سال 1972 کتاب دیگری به نام یادگیری از لاس وگاس منتشر کرد.

 در این کتاب نیز او سعی نمود که توجه معماران را به فرهنگ مردم و خصوصیات زندگی روزمره ی آنها جلب کند. وی در کتاب خود عنوان کرد که نمادها آنهایی نیستند که ما به عنوان قشر روشنفکر به جامعه دیکته کنیم. بلکه آنهایی هستند که خود مردم طرح کرده اند و قابل فهم برای آنها است. وی بر این نظر است که سردرهای مورد استفاده در بالای مغازه ها و احجام معماری عامه پسند و مطابق درک عامه آن چیزی است که به لاس وگاس جذابیت بخشیده و باید مورد توجه معماران قرار گیرد.

به طور خلاصه در مورد این دو کتاب می توان گفت:

کتاب پیچیدگی و  کتاب یادگیری از لاس وگاس تناقض در معماری
کتاب پیچیدگی و  کتاب یادگیری از لاس وگاس تناقض در معماری
خانه مادر رابرت ونچوری نما

در اکثر کارهای معماران پست مدرن مشاهده می شود که آنها سعی دارند تا از نشانه ها و نمادهایی استفاده کنند که در هر منطقه مشخص کننده نوع کاربری آن ساختمان است.

مانند خانه مادر ونچوری که برای طرح آن از نمادهای یک خانه و آنچه در غرب به عنوان خانه محسوب می شود، استفاده شده است. در خانه ی مادر ونچوری ایده ی خانه خانه است بیان شده.

برخلاف ایده ی مطرح شده در ویلا ساووا «خانه ماشینی است برای زندگی» و یا خانه شیشه ای کمتر بیشتر است.

اگر کوربوزیه در کتاب خود، به سوی معماری نوین نگاه معماران را به اتومبیل، کشتی و به طور خلاصه به تکنولوژی معطوف داشت، ونچوری و دیگر معماران پست مدرن می خواهند نگاه معماران را به سمت فرهنگ، تاریخ، سنت و در یک کلام آن چیزی که هویت انسان و محیط کالبدی پیرامون آن را شکل می دهد بر گردانند.

خانه مادر رابرت ونچوری= معماری پست مدرن
خانه ونچوری

سبک معماری:  معماری پست مدرن
منبع الهام:  هویت انسان
لغات کلیدی:
   فرهنگ
   تاریخ
   سنت
   کثرت گرایی
   التقاط
   هنر مردمی
   سبک محلی

خانه مادر ونچوری پست مدرن

خانه مادر ونچوری ، اولین ساختمان ساخته شده به سبک پست مدرن و نماد این معماری است. این خانه را رابرت ونچوری برای مادرش در سال 1962 در نزدیکی شهر فیلادلفیا در ایالت پنسیلوانیا در آمریکا ساخت، ونچوری در طرح خود از نمادهایی همچون بام شیبدار، پنجره ، قوس سر در ورودی و لوله دودکش استفاده کرد که در غرب از جمله در آمریکا، نمادها و نشانه های یک خانه شمرده می شود. هر کس در غرب، در نگاه اول، این ساختمان را به عنوان یک خانه ی مسکونی تشخیص می دهد.

نمای ساختمان نشان دادن ذهنیت یک کودک از خانه است…

از هر كودكی بخواهید كه عكس یك خانه را بكشد، آنچه معمولا بر روی كاغذ می آید شباهت زیادی به خط خطی های رابرت ونتوری دارد كه در سال 1964برای مادرش وانا طراحی كرده است. وی حتی دودی را كه از دودكش بیرون می آید نیز كشیده است. این مورد در بخش معماری فقط شگفتی نیست، اگر چه وی چنین تاكید می كند كه « برای جدی نمودن مسئله از مورد خنده داری استفاده نموده ام.»

ونتوری با نگاهی به گذشته خانه مادرش كه 25 سال بعد در مورد آن بحث میكند توضیح می دهد:«حالت پناهگاه مانند بودن این خانه با سقف شیروانی كه دارای در مركزی و پنجره های معمولی و دودكش می باشد، شبیه خانه ای ابتدائی است همانند نقاشی كودكی از یك خانه.»


خانه مادر ونچوری کروکی رابرت ونچوری

اگر چه نمای این ساختمان به صورت متقارن طراحی شده، ولی به دلیل پیچیدگی ها و ملزومات خاص در چیدمان اتاق ها، در نمای ساختمان پنجره ها به صورت نامتقارن طراحی شده اند.

در سمت راست فضاهای نیمه خصوصی، همچون آشپزخانه ، پذیرایی و ناهار خوری قرار دارد. در سمت چپ فضاهای خصوصی، همچون اتاق های خواب و حمام طراحی شده است.

این عدم تقارن و دوگانگی در چیدمان پلان، در نما توسط بام شیبدار ، دیوار زیر دودکش و قوس تزئینی در بالای سر در ورودی به یگانگی و وحدت تبدیل شده است، لذا وحدت و یکپارچگی از طریق حذف المانهای مختلف ساختمان به دست نیامده، بلکه همه تناقضات و پیچیدگی های خانه در این طرح وجود دارد و وحدت در عین کثرت با شامل نمودن کلیه موارد موجود در بنا پدید آمده است.

پلان و نما خانه مادر رابرت ونچوری

از یک طرف بخاری و دودکش تغییر شکل داده، کمی حرکت می نمایند، از جهت دیگر پلکان به خاطر دودکش ناکهان عرض خود را کم کرده و مسیر را عوض می نماید. ( همان پیچیدگی که ونتوری به آن اعتقاد دارد ) در داخل خانه، اتاق ها به وسیله دیوارهایی زاویه دار تعریف شده اند به گونه ای که ابعاد اتاق ها دچار اختلال شده و در نگاه کلی راحتی و آسایشی که نمای بیرونی به آن اشاره می کند، در فضای داخلی تکذیب می شود .

پلان خانه مادر ونچوری

هنگامی كه به محل خانه نزدیك میشوید، مشكل است كه در یابید خانه ای كه آنقدر ساده به نظر می آید، معماران را این چنین عصبانی كند و همسایگان را خشمگین سازد. امروزه معماران همانطور كه یكی از همكارانم گفته است ، می دانند كه شاید این ساختمان از مهمترین های قرن بیستم باشد؛ نقشه ای انقلاب گونه كه دوره معماری را به مخاطره انداخته است و تغییر داده است.»

ونتوری بر روی خانه مادرش 5 سال كار كرد. وی میدانست احتمال دارد به زحمت بیفتد.او بعدها اعتراف كرد كه« مقابله كردن با تمایلات دشوار و ناراحت كننده است… هنوز به خاطر دارم كه رسیدن به این ساختمان چقدر برایم مشكل بود.»اما برای معمار جوان با استعداد و نوشكفته ای كه طی اولین سفرش به اروپا در ابرها سیر كرده بود، راه دیگری باقی نمانده بود.او رم باستان و كنونی را بهشت معماری میداند.ونتوری خواست كه نه از روی عادت بلكه از طریق حس آگاهانه ای از گذشته توسط سنت كه متفكرانه مورد توجه قرار می گیرد ،راهنمایی شود.از نظر او معماران كنونی تنوعی از زشتیها را در كنار هم قرار میدهند. بعد از اینكه وانا در سال 1975درگذشت خانه جزء اموال توماس هاگز تاریخ شناس و همسرش آگاتا شد.هردو آنها به این خانه علاقه مندند و هنوز پس از گذشت چندین دهه چیزهای تازه ای را كشف می كنند.

آگاتا هاگز با چشمان دقیق هنر مندانه اش از خانه بعنوان اثری هنری مراقبت میكند.با این وجود او اصرار دارد كه این خانه احتیاج به تزئینات دیگری هم دارد! طاق میانی سقف اتاق نهار خوری ، دیوارهای خمیده و خطوط مورب درون مستطیل پایه ای خانه ، شگفتیهایی ـ كه حالا پله است ـ با راهها و قسمتهایی كه دگرگون شده است، راه ورودی ، شومینه اتاق نشیمن و راه پله های منتهی به طبقه بالا تمام دستكاری كردنها را برای مكانها مورد بررسی قرار میدهند.


اتاق ورودی بسیار بزرگ است. سنتوری آن عمیق است و دودكش بلند دارد.در داخل به شومینه ای بلند بر میخوریم كه سر بخاری بسیار بلند دارد.اما این موارد بیان كننده خانه مجلل گونه هستند كه آگاتا چنین شومینه بزرگی را طراحی كرده است با آن جا شمعی های عجیب و غریب.


خانه ی سالمندان گیلد
خانه ی سالمندان گیلد

همسو با مفاهیم طرح خانه ی وانا ونتوری، رابرت ونتوری توانست بار دیگر در طرح خانه ی سالمندان گیلد اهداف قبلی خود را به محک آزمایش بزند. این ساختمان بین سال های 1960 و 1963 با همکاری جان راوچ در فیلادلفیا ساخته شد.

زمین ساختمان از جنوب در مقابل یک خیابان واقع شده است که روحیه ی شهری دارد؛ یعنی پرتحرک و پر سر و صداست و ساختمان های موجود در آن نسبتا بلند و قدیمی هستند. بنابراین، نمای جنوبی ساختمان به سبب وجود این خیابان با نمای شمالی آن متفاوت است.

خانه ی سالمندان گیلد

این مجموعه ی شش طبقه، شامل 91 آپارتمان و یک استراحتگاه عمومی است، که در نگاه نخست به نظر می رسد با ساختمان های تجاری معمولی آمریکا تفاوتی ندارد: با مصالح ساده و سازه ی معمولی و متعارفی که شکلی کاملا پیش پا افتاده دارد. اما در واقع عمل تهذیب و پالایش در این بنا به همان اندازه که عقلانی و هوشمندانه است، دقیق و ماهرانه نیز هست.

خانه ی سالمندان گیلد

بنا به نظر ونتوری، نماهای ساختمان طوری طراحی شده اند که متفاوت به نظر برسند. قسمت بالای نمای اصلی ساختمان از دیوار اصلی جدا شده است و به این ترتیب بر نقش نمای ساختمان به عنوان یک نقاب یکپارچه تاکید می کند. به عقیده ی او دیوارهای آجری قهوه ای تیره با پنجره های دولای عمودی یادآور خانه های قدیمی فیلادلفیا است.

خانه ی سالمندان گیلد

ستون گرد بزرگ نمای اصلی مجموعه، که از جنس گرانیت سیاه ساخته شده، متناسب با فضای بازشوی ورودی مجموعه است. یک قوس با خیز ملایم بر فراز مجموعه بالکن ها، مشخصه ای است که از منریسم کارهای لویی سالیوان وام گرفته شده است. تابلوی نام ساختمان – عنصری از هنر پاپ – جزئی از طراحی بنا است و آنتن دروغین طلایی رنگ تلویزیون بر بام ساختمان نمادی دوستانه و طنزآمیز از دلمشغولی سالخوردگان در یک جامعه ی صنعتی است.

ونتوری در دهه ی 90 دغدغه های تاریخ گرایی خویش را در ساختمان الحاقی به موزه ی ملی لندن به نمایش گذاشت. این ساختمان بین سالهای 1990 و 1991 ساخته شد و در طراحی آن دنیز اسکات براون با ونتوری همکاری نزدیکی داشت. ساختمان الحاقی، بنایی است که به موزه ی ملی لندن اضافه شد و محل قرارگیری آن یکی از برجسته ترین نقاط شهر لندن، یعنی زاویه ی شمال غربی میدان ترافالگار است.

نگارخانه ملی لندن ویلیام ویلکینز معمار
نگارخانه ملی لندن ویلیام ویلکینز معمار

راه حلی که ونتوری و اسکات براون به آن دست یافتند طرحی است که توازنی بسیار ظریف و موشکافانه بین عناصر تاریخی و مدرن پدید آورده است. آنها در این طرح حرمت موزه ی ملی لندن را که در دهه ی 1830 توسط ویلیام ویلکینز ساخته شده نگه داشتند به این معنا که:

  • از افق موجود تبعیت کردند و برای نمای بنا از همان سنگ آهک پرتلند که سابق بر این در نمای موزه ی ملی لندن به کار رفته بود بهره جستند
  • در نمای اصلی از ستون های چهارگوش توکار سر برافراشته ای استفاده نمودند که فاصله ی آنها به تدریج کاهش می یابد و سرستون های آنها درست همچون سرستون های ساختمان موزه ی ملی لندن است.
  • ستون های چهارگوش توکار اقتباسی چشمگیر از عناصر کلاسیک هستند. نمایی هماهنگ با میدان ترافالگار پدید آورده اند.
عناصر کلاسیک

با این که عناصر معماری کلاسیک در جای جای مجموعه به چشم می خورد، ولی مهم استفاده از تناسبات مدرن در عناصر کلاسیک است. درون بنا پله هایی باشکوه بازدیدکنندگان را از طبقه ی همکف به بالا به سوی نور طبیعی که از برجک های نورگیر بالاخانه به نقاشی ها می تابد هدایت می کنند. بنابراین، طراحان توانستند با به کارگیری عناصر کلاسیک و مدرن توازن و همسویی خاصی بین سنت و مدرن برقرار سازند.

ساختمان ۳ نما دارد . طراحی نمای ساختمان با خصوصیات محله است :

  • 1- یک نمای سنتی که سمت یک موزه تاریخی قرار دارد .
  • 2- یک نمای مدرن که سمت خیابان وساختمانهای مدرن قرار دارد.
  • 3- نمای داخل کوچه که همگون با بافت محلی است.

مایکل گریوز

مایکل گریوز

همسو با رابرت ونتوری، مایکل گریوز به عنوان دومین مدافع آمریکایی پست مدرنیسم شناخته شده است. ساختمان خدمات عمومی پرتلند یکی از مهمترین پروژه های گریوز است که برای او موفقیت جهانی به همراه داشت.

ساختمان خدمات عمومی پرتلند بین سالهای 1980 و 1983 در نیواورلئان ساخته شد.

ساختمان خدمات عمومی پرتلند

ساختمان در یک نگاه گویای بیان طنزآمیز گریوز از عناصر معماری کلاسیک است. در طراحی ساختمان عناصر کلاسیک به صورت نقاشی انتزاعی روی حجم مکعبی شکل ساختمان کلاژ شده اند. نمای ساختمان طیف وسیعی از عناصر معماری را درون خود جای داده است. فرم ذوزنقه ای پیشانی ساختمان با الگوبرداری از تاج قوس معماری کلاسیک اجرا شده، و به شیوه ی بناهای باستانی مجسمه ای در سردر ورودی آن نصب شده است که یادآور معماری معابد مصری است. رنگ در این ساختمان چه به صورت ملایم در رنگ مایه ها و چه به صورت تند در ترکیب با رنگ های دیگر از عناصر اساسی این بنا است. رواق ورودی ساختمان یادآور معماری معابد مصری است. و در کل نمادشناسی به کار رفته در این بنا، یادآور معماری خانه ی مادر ونتوری است.

ساختمان تیم دیزنی در بربنک کالیفرنیا

پنج سال بعد او ساختمان هایی را برای والت دیسنی طراحی کرد که در آن طرح ستون هایی به شکل زن و یا هفت کوتوله ی سحرآمیز بر روی سنتوری ساختمان ها طراحی شده بود.

در این طرح، مانند ستون های انسان پیکر معبد آرختیوم در آکروپلیس آتن، هفت کوتوله را به عنوان ستون های ساختمان در نظر گرفته است.

چارلز مور

چارلز مور یکی دیگر از مدافعان آمریکایی پست مدرنیسم بود. مور همچون رابرت ونتوری شیفته ی لویی کان بود. او همچون کان به نحوه ی صادقانه به جانبداری از شیوه های سنتی و فرهنگ معماری گذشته برآمد. هدف عمده ی مور در طراحی، مد نظر قرار دادن حس مکان از دست رفته بود. او با به کارگیری تمام تمهیدات و استعارات سعی نمود که این حس مکان را به زمان حال برگرداند، این حس مکان، جوهره ی اصلی طراحی او در میدان ایتالیا واقع در نیواورلئان محسوب می شود.

چارلز مور- معمار پست مدرن
میدان ایتالیا
میدان ایتالیا

یکی از طرح های محوری پست مدرن، میدان ایتالیا توسط چارلز مور، معمار فقید و رئیس اسبق دانشکده ی معماری دانشگاه معروف U.C.L.A انجام شده است. این میدان برای ایتالیایی تباران مقیم شهر نئوارلئان در آمریکا، بین سال های 79-1978 احداث گردید.

طراحی سایت پلان این میدان نیز حائز توجه است. مور نقشه ی شبه جزیره ی ایتالیا را  بر روی پلان این میدان پیاده کرد. از آنجا که اکثر ایتالیایی تباران شهر نئوارلئان از جزیره ی سیسیل هستند، لذا جزیره ی سیسیل در وسط این میدان قرار داده شده و مرکز پرگار در وسط جزیره ی سیسل قرار گرفت. بنابر این، در این میدان، مرکز توجه و یا به عبارت بهتر، مرکز پرگار، منطبق بر هویت و ریشه های قومی و فرهنگی استفاده کنندگان از این میدان است و طرح کالبدی بر مدار هویت می گردد. در شمال کشور ایتالیا، کوه های آلپ قرار دارد  که سرچشمه ی اکثر رودخانه های این کشور همچون پو، تیبر و آنرو است. در این میدان نیز شمال نقشه ی ایتالیا مرتفع است و آب فواره ها از آنجا به پایین جریان پیدا می کند.

نمایش تاریخ و گذشته به صورتی جدید و امروزی شده در این میدان صورت گرفته است. ستون های سنگی توسکان، دوریک،  ایونیک و کورنتین در میدان ایتالیا با مصالحی همچون بتن و ورق گالوانیزه اجرا شده است. در شب، نور نئون و چراغ های مختلف به زیبایی این میدان می افزاید. مور حتی دو تصویر حجاری شده از صورت خود را همچون هنرمندان و صنعتگران دوره ی رنسانس، بر روی یکی از دیوارهای این میدان قرار  داد. آب از درون دهان این تندیس ها به بیرون می جهد.

برنت برولین

برنت برولین مولف کتاب شکست معماری مدرن بود. وی در این کتاب، به روش طراحی معماری و شهرسازی مدرن و خصوصا آنچه که کوربوزیه در طرح شهر چندیگار هند انجام داد، انتقاد تند و گزنده ای کرد. به نظر برولین، کوربوزیه طراحی این شهر و ساختمان های آن را کاملا بر طبق الگوهای مرسوم در اروپای مرفه اجرا کرد، که به کلی متفاوت از آن چیزی است که اهالی فقیر و هندو مذهب هند با آن آشنایی دارند. وی در این کتاب توضیح می دهد که چگونه اهالی این شهر را مطابق با نیاز خود تغییر داده اند.

فیلیپ جانسون (ساختمان AT & T)

ساختمان شرکت تلفن و تلگراف آمریکا معروف به ای تی اند تی ((AT & T یکی از مهمترین ساختمان هایی است که در نیمه ی دوم دهه ی هفتاد به طراحی فیلیپ جانسون ساخته شد. طرح ساختمان تلفیقی از معماری کلاسیک، معماری رنسانس و آرت دکو است. در بالای این آسمانخراش تقریبا مستطیلی شکل که ظاهرا نمونه ای از سبک بین المللی است، سنتوری شکسته ای قرار دارد که به سبک معماری کلاسیک ساخته شده است.

ساختمان نمای رنسانسی دارد و از آن به عنوان یک کمد لباس بزرگ تعبیر می شود که با داشتن ظاهری ساده، درون آن پر از اجناس گوناگون است و طراحی داخلی ساختمان به شیوه ی سبک رومی، و تزئینات معماری سبک نئوکلاسیک قرن 18 فرانسه انجام شده و حتی ورودی ساختمان به شیوه ی رنسانسی و با الهام از نمازخانه ی پاتسی اثر فیلیپو برونلسکی ساخته شده است.

در اندازه ی ساختمان نیز اغراق شده است به صورتی که با 36 طبقه، ارتفاع یک برج 60 طبقه را دارد. از سویی جانسون سعی نمود که اهداف ونتوری را نیز در ساختمان لحاظ کند و با اصل (هم این هم آن) در پی آن بود که ساختمان بیانگر معناهای متفاوتی باشد. طیف وسیع این معانی از ساعت قدیمی تا یک آسمانخراش اداری و کلاسیک را شامل می شود. این ساختمان در مقایسه با ساختمان پرتلند اثر مایکل گریوز به نظر ظریف تر و تاثیرگذارتر می رسد، و بخاطر همین تاثیرگذاری بود که به عنوان نقطه ی عطف معماری پست مدرنیسم از آن یاد می شود.

معماری پست مدرن در آمریکا

معماری پست مدرن بر بیش از نیم قرن سلطه ی بلامنازع معماری مدرن نقطه ی پایان گذارد. در طی دهه ی هفتاد و هشتاد میلادی، معماران آوانگارد همچون مایکل گریوز، چارلز مور، استانلی تایگرمن، رابرت استرن و بسیاری دیگر در آمریکا سعی می کردند معماریی را که تبلوری از هویت مردم است به نمایش بگذارند. نکته ی قابل توجه این که، یکی از بازماندگان بزرگ معماری مدرن، فیلیپ جانسون، در طراحی آسمانخراش AT & T در نیویورک (84-1978)، به جمع معماران پست مدرن پیوست.

معماری پست مدرن در سطح جهانی

معماری پست مدرن تاثیر بسیار گسترده ای در سطح جهانی داشت و تا نیمه ی دهه ی هشتاد میلادی، به عنوان معماری آوانگارد و فراگیر مطرح بود. در اروپا معمارانی همچون جیمز استرلینگ، ریکاردو بوفیل، ماریو بوتا، آلدو راسی و هانز هولاین از جمله معماران شاخص این سبک بوده و هستند. در ژاپن آتارا ایسوزاکی، کیشو کورو کاوا و اسامو ایشی یاما جز پیروان این سبک به شمار می روند.

معماری پست مدرن در ایران

در ایران نیز، سبک پست مدرن پس از انقلاب مطرح شد. ولی عمدتا آنچه در شهرهای بزگ ایران، بالاخص تهران، ساخته شد تقلید از معماری غرب بود و خصوصیات بومی و محلی خاص هر نقطه در ایران مورد توجه واقع نشد. یعنی یک تقلید صرف از مجلات معماری صورت گرفت و به معانی و اصول فکری معماری پست مدرن توجهی نشد؛ اگرچه معمارانی همچون شیخ زین الدین، کلانتری و صفامنش، که معماری دوره ی قاجار را عمدتا الگو قرار اده اند، بیشتر به اصول و مبانی پست مدرن نزدیک هستند.

تالار وحدت

تالار وحدت

تالار وحدت که قبلاً با نام تالار رودکی شناخته می‌شد، یکی از نمونه‌های ارزشمند معماری پست‌مدرن در ایران است. این ساختمان زیبا توسط اوژن آفتاندلیان، که از دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای پاریس بوده و به عنوان استاد در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فعالیت می‌کرد، طراحی و ساخته شده است. آفتاندلیان یک معمار با تبار ایرانی-ارمنی بود.

تالار وحدت در سال ۱۳۴۶ با نام تالار رودکی به افتتاح رسید و هنوز هم به عنوان یکی از مجهزترین تالارها برای اجرای اپرا، موسیقی و تئاتر در ایران شناخته می‌شود. این ساختمان با توجه به تاثیرات اپراهال وین به عنوان یک مثال برجسته از هنر و مهندسی معماری پست‌مدرن در کشورمان به شمار می‌آید.

تاتر شهر

تئاتر شهر

در زمان افتتاح این تالار بزرگ، به دست علی سردار افخمی، یک معمار با استعداد و شناخته شده ایرانی، به ساخت یک بنای بی‌نظیر و منحصر به فرد پرداخت. افخمی که تحصیلات خود را در دانشکده هنرهای زیبای پاریس به پایان رسانده بود، با الهام گرفتن از برج طغرل که یکی از مهمترین آثار معماری معاصر ایران به حساب می‌آید، ساختمان تئاتر شهر را ایجاد کرد.

کاشی‌کاری‌های این ساختمان باعث می‌شود که تماشاگران به یاد آثار دوران ایلخانان افتاده و ستون‌های آن به نمایشگاهی از تخت جمشید بازگو می‌کنند. نمای مدور و شکل خیمه‌ای این تئاتر به خاطر تماشاخانه‌های ایرانی یا حتی اتاق‌های نمایش باستانی روم و یونان باستان اشاره می‌کند.

اشتراک گذاری در:

دیدگاهی در مورد “صفر تا 100 معماری پست مدرن

  1. سعید گفت:

    چقدر خوب و کامل بود ،ممنون از آقای مشیری

  2. محمد صوفی گفت:

    معماری میدان ایتالیا که توسط چارز مور بود برام خیلی خیلی جذاب بود ،ترکیب اون همه رنگ بنظرم روح معماری رو زنده میکنه

  3. سمیرا گفت:

    داداگاه عالی هند خیلی مخوفه ، قشنگ میتونه جدیت و ابهت رو به مخطاطب القا کنه حتی اگر ندونه اون چه ساختمونیه

  4. سعیده طاووسی گفت:

    ممنون بابت مقاله جامع وکاملتون ،جا داشت به این ساختمان ها هم اشاره میکردید:
    ساختمان سونی، فیلیپ جانسون
    ساختمان MI۶ لندن- تری فارل
    میدان پیازا در ایتالیا -نیوئورلئان
    بنای موزه یادبود آلن

  5. ناشناس گفت:

    تالار وحدت یکی از مجهزترین و بزرگ‌ترین تالارهای اپرا، موسیقی و تئاتر ایرانه که توسط یوگینا آفتاندلیانس براساس نمونه‌­ی اپرا هالِ وین طی مدت 10 سال ساخته و به نام شاعر و نوازنده­ بزرگ ایرانی، ابو عبدالله رودکی در سال 1346 افتتاح شد.

  6. شاهین گفت:

    ولی هیچ سبکی به پای سبک اصیل ایرانی نمیرسه

  7. فهیمه گفت:

    کامل و با جزییات توضیح دادیید ممنونم ازتون

  8. نجمه سادات گفت:

    لطفا درمورد معماری روستیک هم بنویسید

    1. LandofArchitectsTeam گفت:

      چشم حتما

  9. mohammad گفت:

    ممنونم از شما بابت تهیه این مقاله

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب پیشنهادی:

فروشگاه
× تماس با ما 09118463538