اگرچه رمان جنایی مشهور «مرگ بر روی نیل» اثر آگاتا کریستی، ماجرای خود را روی یک کشتی بخار بزرگ، پرسروصدا و نسبتاً دستوپاگیر روایت میکند، نسلهای پیشین مسافران نیل این مسیر را با دَهَبیه (Dahabeah) طی میکردند؛ قایقهای سنتی مسافربریِ دو بادبانی که آرامتر، ظریفتر و باشکوهتر بودند و پیش از فراگیر شدن کشتیهای بخار، بخش جداییناپذیر سفر در امتداد رود نیل در قرن نوزدهم به شمار میرفتند.
امروز اما این آبراه مملو از کشتیهای کروز بزرگ، پرقدرت و بیشازحد مجهز به امکانات رفاهی است. Kemetale، با بازآفرینی مفهوم دَهَبیه، تلاش کرده این سبک از سفر مجلل و آرام را دوباره زنده کند؛ تغییری که برای نیل واقعاً خوشایند به نظر میرسد.

امروزه در مسیر بین لوکسور و اسوان ــ بخشی کمجمعیتتر و از نظر طبیعی دستنخوردهتر از رود نیل ــ کشتیهای بزرگ کروز معمولاً برنامههای سفر از پیش تعیینشدهای دارند و میان معابد باستانی مانند فیلائه، کوم امبو و ادفو رفتوآمد میکنند.
این کشتیها انعطاف لازم برای توقفهای غیرمنتظره را ندارند؛ توقفهایی برای یک باربیکیو با نور شمع، جشنهای رقص سنتی، پرندهنگریهای بداهه یا حتی دیدار با کشاورزان محلی انبه.
در مقابل، Kemetale که تنها هشت سوئیت دارد و فضای آن مانند یک هتل بوتیک پنجستاره طراحی شده، فلسفه «آرام شناور شدن» در نیل را انتخاب کرده است، نه «با عجله عبور کردن» از آن.

این کروز اختصاصی، حس آرامش و آسودگی خاصی دارد. روزهایی که صرف پیمودن آرام مسافتهای طولانی میشوند، میتوانند به استراحت در سالن نشیمن با دیوارهای شیشهای، آفتاب گرفتن روی عرشه پشتبام یا مطالعه کتابی درباره تاریخ باستان در کتابخانهای دنج اختصاص پیدا کنند.

در یک دَهَبیه سنتی، معمولاً دو سوئیت در انتهای راهرویی قرار میگرفتند که ۱۲ کابین کوچک و فشرده در امتداد آن قرار داشت. سالن نشیمن نیز در قسمت جلویی کشتی جای میگرفت و از مناظر وسیع و بدون مانعی که یکی از دلایل اصلی سفر مردم به این منطقه است، فاصله داشت.

محمد حسن و احمد اللیسی، مالکان مشترک Kemetale، سالها در صنعت سفر و مهماننوازی فعالیت کرده و تجربههای اصیل و صمیمی در دل بیابان را برای مسافران سازماندهی کرده بودند. راهاندازی Kemetale در چند سال گذشته، ادامهای طبیعی برای فعالیتهای آنها بود؛ راهی برای گرد هم آوردن مجموعه تجربههایی که پیشتر برای مشتریان خاص خود ارائه میکردند.
«ما میدانیم مهمانانمان به دنبال چه هستند و کشتی را نیز بر اساس همین نیازها طراحی کردیم.»
اللیسی توضیح میدهد:

او و حسن برای طراحی فضای داخلی کشتی به استودیوی طراحی داخلی مستقر در قاهره، Eklego، مراجعه کردند. هدف، خلق برداشتی ظریف و معاصر از تاریخ بود؛ ترکیبی از سبک اوایل قرن بیستم که یادآور نمونههای اولیه این کشتیهاست و همچنین حالوهوای محوطههای باستانشناسی که کشتی در طول سفر در آنها توقف میکند.
راهروی عرشه پایین با دیوارهای چوبی سفیدشده و پنلهای چوبی افقی، حسی ماندگار و فراتر از زمان ایجاد میکند.
«قرار بود فضا مانند توالی بخشهای مختلف یک معبد شکل بگیرد؛ مسافر از طریق گذرگاههای قوسیشکل، از تالارهای بزرگتر به فضاهای کوچکتر حرکت میکند.»
اللیسی درباره طراحی فضا میگوید:

اتاقخوابها تمرینی در زمینه بافت، خویشتنداری و طراحی مینیمال هستند و حمامهای اختصاصی ساده و مدرن دارند. هر قطعه مبلمان سفارشی که با دقت در این فضا قرار گرفته، بهجای کپی کردن مستقیم از اشیای تاریخی مصر، تفسیری معاصر از الگوها و فرمهای باستانی ارائه میدهد. تمامی این عناصر نیز در داخل منطقه تولید شدهاند.

نام Kemetale با واژه «Kemet» آغاز میشود؛ نامی که مصریان باستان برای سرزمین خود به کار میبردند و به معنای «سرزمین سیاه» بود؛ اشارهای به خاک حاصلخیز و تیرهای که رود نیل در کنارههای خود برجای میگذاشت.
درختان انجیر مصری، نخل خرما و اقاقیا از دیرباز در امتداد رود نیل رشد کردهاند و چوب آنها در بخشهای مختلف فضای داخلی کشتی دیده میشود؛ البته این ارجاعات کاملاً ظریف و کنترلشده هستند.
اللیسی میگوید:
«نمیخواستیم طراحی فضا بر محیط خیرهکنندهای که هنگام حرکت از کنار آن عبور میکنیم غلبه کند.»

یکی از عناصر شاخص طراحی، صفحات چوبی مشبک هندی Jaali هستند که از یک انبار ضایعات نجات پیدا کرده و به لوورهایی برای محافظت در برابر نور خورشید در سالن اصلی تبدیل شدهاند.
با وجود کندهکاریهای پیچیده، این صفحات بهخوبی در فضای داخلی مینیمال و کنترلشده کشتی جای گرفتهاند. اگرچه این عناصر مستقیماً به یک سنت خاص صنایعدستی مصر ارجاع نمیدهند، اما این دیوارهای مشبک و کاربردی نشان میدهند که برخی گرایشهای فرهنگی میتوانند فراتر از مرزهای جغرافیایی گسترش پیدا کنند؛ بهخصوص در میان کشورهای جنوب جهانی (Global South).

این نگاه در جزئیات کوچک و بزرگ کشتی نیز ادامه پیدا میکند؛ حتی در مجموعه متنوع ظروف غذاخوری که روی کشتی استفاده میشود. بشقابها و کاسههای سرامیکی سفارشی توسط هنرمندانی از آفریقا، خاورمیانه و جنوب اروپا ساخته شدهاند.

در هر وعده غذایی، حدود ۱۶ مهمان دور یک میز جمع میشوند تا مجموعهای از غذاهای فراوان و خانوادگی را میل کنند؛ غذاهایی که با الهام از غذاهای سنتی مصر، تفسیری تازه از آنها ارائه میدهند.
در هر وعده، مجموعه متفاوتی از ظروف استفاده میشود. Kemetale اغلب بهصورت اختصاصی برای گروهها اجاره میشود، اما در برخی سفرها نیز مسافران مستقل را میپذیرد؛ مسافرانی که خیلی زود با یکدیگر آشنا و صمیمی میشوند.
این موضوع پایان مناسبی برای فلسفه طراحیای است که در تمام بخشهای این کشتی جریان دارد.
Kemetale تلاش نمیکند دوران طلایی سفر در نیل را عیناً بازسازی کند؛ بلکه سرعت، صمیمیت و حس کشف و ماجراجویی آن دوران را وام میگیرد.




